| Aðrýlar gündemimize genellikle hastalýk boyutu ile gelmekte,
sosyal ve ekonomik maliyetleri göz ardý edilmektedir. Aðrýlar
nedeniyle insanlarýn günlük yaþamlarý ve alýþkanlýklarý
deðiþmekte, bazen ruhsal durumlarý bozularak ilave rahatsýzlýklara
neden olmaktadýr. Çalýþan insanlarýn iþe gidememeleri veya
verimlerinin düþmesi bireysel bir problem olduðu kadar, ülke
ekonomisine de yük getirmektedir.
ABD’de sadece migren baþ aðrýsý nedeniyle bütçeye yýllýk
1.4-17.2 milyar dolar arasýnda ek yük geldiði tahmin edilmektedir.
Ýngiltere’de yapýlan bir araþtýrmada migrenin ülke ekonomisine
yýllýk 280 milyon sterlin yük getirdiði ve bunun 30 milyonunun
tedavi giderlerine, geri kalanýnýn iþ gücü kaybýna baðlý olduðu
bildirilmiþtir. Yine Ýngiltere’de yapýlan bir çalýþmada migrene
baðlý iþ gücü kaybýnýn erkeklerde yýlda 5.6 gün olduðu, bunun 1.5
gününün hiç iþe gitmeme, 4.1 gününün iþte migrenden dolayý verim
düþüklüðünden kaynaklandýðý hesaplanmýþtýr. Kadýnlarda bu kayýplar
sýrasý ile 6.7, 2.1 ve 4.6 gün olarak bildirilmiþtir. Bu
kayýplarýn ekonomik karþýlýðýnýn 611-741 milyon sterlin olacaðý
hesaplanmaktadýr.
Türkiye’de Bayer Türk Saðlýk Ürünleri Bölümü’nün sponsorluðu
ile 1997-1998 yýllarýnda yürütülen Türkiye Baþ Aðrýsý
Epidemiyolojisi Çalýþmasý’nda migrene baðlý iþgücü kaybýnýn yýlda
ortalama 5.4 gün olduðu bulunmuþ, Temmuz 1998 rakamlarýyla bu
kaybýn bütçeye getirdiði tahmini yükün 50 trilyon TL olabileceði
hesaplanmýþtýr. Gerilim Tipi Baþ Aðrýlarýna baðlý iþgücü kaybýnýn
yýlda ortalama 2.7 gün olduðu ve bütçeye getirdiði yükün yýlda
43.4 trilyon TL olacaðý hesaplanmaktadýr. Bu maliyetin üzerine,
adý geçen baþ aðrýsý tiplerinde çoðu kez gereksiz olarak yapýlan,
Bilgisayarlý Tomografi ve Manyetik Rezonans gibi görüntüleme ve
diðer inceleme yöntemlerinin eklenmesi, rakamlarý daha da
yukarýlara taþýyacaktýr.
Baþ aðrýlarýna baðlý bireysel ve toplumsal yükü azaltmanýn
yolu, baþ aðrýsýndan þikayet eden daha çok kiþinin doktora
baþvurmasýný saðlamak ve bunlarýn doðru taný ve tedaviyi
almalarýndan geçmektedir. Kadýn migrenlilerin %60, erkeklerin de
%70 kadarýnýn hekim tanýsý almamýþ olduklarý bildirilmiþtir.
Çeþitli çalýþmalarda, migren veya diðer süregen tipteki primer baþ
aðrýsý olanlarda doktora baþvurma oranýnýn %50’yi geçmediði
kaydedilmektedir. Ülkemizde migrenlilerin doktora baþvuru oraný
%47.1 iken, gerilim tipi baþ aðrýsý çekenlerde %26.8’dir. Süregen
Gerilim Baþ Aðrýsýndan yakýnanlarda ise oran %54’ e çýkmaktadýr.
Migrenlilerin %75.4’üne, gerilim tipi baþ aðrýsý olanlarýn ise
sadece %50’sine doðru taný konabilmektedir. |