|
Formda Kalmak
Formda kalmak pek çok kişi
tarafından kendi kişisel özelliklerine göre
şekillendirilebilir. Kilo problemi olmayan kişiler tarafından
aynı kiloda kalma çabaları olarak nitelendirilirken benzer
durum kilolu biri için eski kilosuna kalmak olarak
nitelendirilebilir.
Bu terim sadece fiziksel
değil, ruhsal ve zihinsel sağlığın iyiliğini kapsayan ve
sağlığın her aşamasını içeren bir ifadedir. Beslenme ve
fiziksel aktivite, her biri için temeldir.
Formda
olduğunuzda:
Günlük yaşamdaki duygusal ve
mental değişikliklere karşı dayanıklı olarak pozitif bir bakış
açısıyla üstesinden gelirsiniz. Kalp
hastalıkları, kanser, diyabet gibi ciddi hastalıkları içeren
pek çok sağlık sorununa karşı düşük risk
taşırsınız. Kendinizi iyi hissetme ve
görme şansına sahip olursunuz. Acil durumlarda
kendinizi korumak için gerekli fiziksel güç ve dayanıklılıkta
olursunuz. Yüksek kalitede ve belki de uzun
bir yaşam için iyi bir şans yakalarsınız.
Formda olmanın yaşı yoktur.
Formda kalmak, her yaşta düzenli fiziksel aktivite ve iyi
beslenmeyi içeren bir yaşam şeklidir. Ne kadar erken
başlanırsa sağlık için o kadar iyi olur. Her yaşta ve yaşamın
her aşamasında kendi potansiyelinizin en fazlasını yapın.
Besin seçimi ve fiziksel aktiviteyi gereksinimlerinize adapte
ederek, kişisel alışkanlık ve yaşam biçimi haline getirerek
sağlıklı olabilirsiniz. Bu kitap yaşam boyu sağlıklı beslenme
ve aynı zamanda besinlerden zevk alma konularında
bilgilendirmektedir.
İyi beslenme ve düzenli
fiziksel aktivite- sadece biri değil- formunuzu geliştiren
yaşam şekli ile ilgili ayrılmaz iki alışkanlıktır. Yaşam
şekilleri ile ilgili diğer kararlar da sağlığınızı olumlu
yönde etkilemektedir. Yeterli uyku, sigara içmeme, stresi
kontrol altına alma, orta düzeyde alkollü içecek tüketme,
emniyet kemeri kullanma, hijyen kurallarına uyma ve sağlığı
korumak için düzenli olarak tıbbi kontroller yaptırmak
bunlardan birkaçıdır.
Beslenme terimini hep
duyarsınız. Besin ve formda kalma ilişkisi, duyumlarınızın
temelini oluşturur. Beslenme yiyeceklerin vücudu nasıl
beslediğine bağlıdır. İyi beslenme de aşırıya kaçmadan vücudun
gereksinimine yetecek kadar besin alınmasıdır.
Bugünkü beslenme bilgileri
yıllar süren bilimsel araştırmalar sonucu elde edilmiştir.
Sağlık ve besinlerle ilgili araştırmaların uzun bir tarihi
geçmişi vardır, hatta bununla ilgili eski Yunanların da
kayıtları bulunmaktadır. Fakat beslenme ile ilgili gizemler
19. yüzyıla kadar açıklığa kavuşturulamamıştır. Bundan sonra
bilim adamları beslenme ile ilgili pek çok soruyu
cevaplayabilmişlerdir. Çalışmalar devam etmekte ve bilim
adamları beslenme, besinler ve onların sağlıkla ilgileri
hakkında önemli soruları araştırmaktadırlar.
Günümüzde beslenme önerileri
somut bilimsel bulgulara dayanmaktadır. Eskilerden farklı
olarak, sağlık için yiyecek seçiminde geçerli güçlü temellere
sahibiz, kişisel sağlığınız için beslenme ilkelerini uygulama
ve öneriler alma, size bağlıdır.
Riskleri
Tartmak
Şişmanlık, fazla
vücut yağı olarak tanımlanırken, fazla kilolu olmak ise yağ,
kemik ve kasları içeren vücut ağırlığının fazla olması
şeklinde tanımlanmıştır. Vücut yağ yüzdesi 25’in üzerinde olan
erkekler ve 30’un üzerinde olan kadınlar şişman olarak
değerlendirilmektedir.
Şişmanlığın
nedenleri, enerji dengesizliğinden çok daha fazla karışıktır.
Aile içinde şişmanlık görüldüğü için genetikle ilişkili
olabilir. Çocuğun bulunduğu çevre ve yetiştirme koşulları da
şişmanlığı etkileyebilmektedir. Anne veya babası şişman olan
çocukların fazla kilolu olma olasılığı % 40’dır ve bu risk
oranı hem annenin hem de babanın şişman olmasıyla ikiye
katlanır. Kalıtsal olarak yavaş bir metabolizmaya sahip olan
kişiler daha çok kilo almaya eğilimlidirler. Günümüzün aktif
olmayan yaşam tarzı, çoğu kilo sorunlarıyla yakından
ilişkilidir. Örneğin, yapılan çalışmalar aşırı televizyon
izlemenin şişmanlık insidansıyla doğrudan ilişkili olduğunu
göstermiştir. Günümüz teknolojisi, video oyunları ve
bilgisayarlar da şişmanlıkla yakından ilişkilidir. Diğer
psikolojik, sosyal ve yaşam tarzı faktörleri de düşünüldüğünde
kişisel farklılıklar gösteren karışık şişmanlık nedenleri
ortaya çıkar.
Çok zayıf olmak
nasıldır? Zayıflığın nedenleri de fazla kilolu olmanın
nedenleri kadar karışıktır. Genetik, zayıflıkta da etkili bir
faktör olabilir. Şişmanlık gibi, ailesel bir durum olabilir.
Bazı kişiler ailelerinden hızlı bir metabolizma özelliği
alabilirler. Bir çok nedenle beyindeki iştah merkezi açlık
sinyalleri oluşturmayabilir, böylece aç olsanız bile tok gibi
hissedersiniz. Psikolojik, fiziksel, ekonomik, sosyal ve yaşam
tarzı gibi diğer faktörler de besin tüketiminde azalmaya neden
olabilirler. |